ابو الفضل مير محمدى زرندى
163
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
5 - حموى مىگويد : اكثر نويسندگان برآنند كه ابو الاسود عربيت را وضع كرد و به مصحف نقطه گذاشت « 1 » . 6 - در اصابه در حرف ظا در شرح حال ابو الاسود مىنويسد : او اول كسى است كه عربيت را وضع كرد و به مصاحف ، نقطه گذاشت و از او پرسيدند كه چه كسى او را راهنمائى كرده است ؟ اظهار كرد : اين كار را از على بن ابيطالب ( عليه السلام ) ياد گرفتهام « 2 » . و غير اين اقوال ، اقوال ديگرى نيز در تأييد اين مطلب است كه در شرح حال ابو الاسود آوردهاند پس اعراب مصحف شريف ، توسط ابو الاسود انجام شده كه وسيلهء نقطه به طرزى كه قبلا ذكر شده مشخص مىكرده است . نقطه گذارى يادآور مىشود چون در ازمنه سابق نقطه نبود حروف مشابه مانند « ح ، خ » متمايز نمىگشت طبعا اختلافهايى نيز از اين ناحيه بروز مىكرد ولى از شاگردان ابو الاسود بنا بقولى يحيى بن يعمرو به قول ديگر نصر بن عاصم ، نقطه را وضع كرد كه توسط آن حروف از هم متمايز گشت ، و اما دليل مطلب : 1 - دكتر جواد على مىنويسد : عده زيادى معتقدند كه نقطه گذار قرآن نصر بن عاصم است و او وقتى كه ديد قرآن شريف چون در حروف مشابه آن ، تميزى نيست و مسلمانان در قرائت آن به اشتباه مىافتند همين كه حجاج از او خواست كه فكرى بنمايد كه اين اشتباه بر طرف گردد پس او تصميم گرفت و نقطه را چه يك نقطه و چه بيشتر ، ابتكار كرد و اين اشتباه به همت او از بين رفت . سپس مىگويد : نصر بن عاصم و يحيى بن يعمر « 3 » از
--> ( 1 ) قاموس الرجال ، شيخ محمد تقى شوشترى به نقل از حموى ، ج 5 ، ص 175 . ( 2 ) الاصابه ، ج 2 ، حرف ظا ، ص 242 . ( 3 ) يحيى بن يعمر عدوانى بصرى از قرّاء بصره و عالم به قرآن شريف و علم نحو بوده و لغت عرب را خوب مىدانسته است . ابن خلكان مىگويد : او از شيعيان اولى بوده كه اهل بيت را بر ديگران ترجيح مىدادند گر چه از غير آنان نيز تنقيص نمىكردند . و حموى در كتاب معجم البلدان نيز چنين نوشته است به كتاب « الكنى و الالقاب » محدث قمى و « قاموس الرجال » مراجعه شود .